ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏   ထုတ်ပြန်ချက်များအရ   ဒယ်လ်တာမျိုးစိတ်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် စတင်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယခုအချိန်အခါတွင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၆၃ နိုင်ငံ၌ ပျံ့နှံ့လျက်ရှိကြောင်းသိရသည်။ ဒယ်လ်တာမျိုးစိတ်သည် ရောဂါပိုးကူးစက်နိုင်မှုနှင့် ရောဂါပြင်းထန်မှု မြင့်မားသဖြင့် သေဆုံးနိုင်ခြေ မြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း သုံးသပ် ထားသည်။ ထို့အပြင် အချို့သော ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ဆေးများ၏ အကျိုးအာနိသင် ကိုလည်း အနည်းငယ်လျော့ကျစေနိုင်ခဲ့ကြောင်း အသိပေးထားသည်။

“ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်များအရ ရောဂါကူးစက်ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း လျော့ကျလာပြီး အဆိုပါအချက်အလက်များသည် မှန်ကန်ခိုင်မာမှုရှိရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဖြစ်ပွားနှုန်း အမှန်တကယ် လျော့နည်းလာမှသာ တင်းကျပ်ထားသည့် ကျန်းမာရေး ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းချက်များကို ဖြေလျှော့ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဒုတိယလှိုင်း၌  ရောဂါကူးစက်မှုနှုန်း  လျော့ကျစဉ် ပေါ့ဆစွာဖြင့် နေထိုင်သွားလာခဲ့ခြင်းကြောင့် တတိယလှိုင်းဖြစ်ပွားစဉ်   အခက်အခဲများစွာဖြင့်  ရင်ဆိုင်တွေ့ကြုံခဲ့ရမှုများကို သင်ခန်းစာယူရမည်ဖြစ်ကြောင်း”      နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ   နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က  ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ  ကာကွယ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါဖြစ်ပွားနှုန်း ယခင်ထက်စာလျှင် လျော့ကျလာပြီ ဖြစ်သည်။ ရောဂါဖြစ်ပွားနှုန်း ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သာ ရှိတော့ပြီး ဆက်လက်လျော့ လာအောင် တက်ညီလက်ညီ ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်နေသည်။ နိုင်ငံအတွင်း အကြမ်းဖက်မှုများ၊ လက်နက်ကိုင်သောင်းကျန်းမှုများမှာ နိုင်ငံအတွင်း နေရာအချို့ တွင်သာ အနည်းငယ်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည်။ မြို့ရွာလုံခြုံရေးကို ဖိဖိစီးစီးဆောင်ရွက် နေသောကြောင့် ယခင်ထက်စာလျှင် လျော့နည်းလာပြီဖြစ်သည်။

လောကကြီး  သာယာငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်  သင်္ဂဟတရားဖြင့်   ချီးမြှောက်ရန် လိုအပ်၏။ သင်္ဂဟတရားဖြင့် ချီးမြှင့်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ကြီးပွားချမ်းသာကြ၏။ တစ်ဖန် လောကတွင် မိတ်ဆွေစစ်များထွန်းကားလျှင် ချမ်းသာ၏။ လောကအေးချမ်း သာယာ၏။ သင်္ဂဟတရားများ၊ မိတ်ဆွေကောင်းများ ထွန်းကားသောနေရာဒေသ သည် မည်မျှပင်အခက်အခဲ အနှောင့်အယှက်များ၊  ဖျက်ဆီးမှုများရှိသော်လည်း ငြိမ်းချမ်းသာယာသောလောကသို့ မလွဲမသွေရောက်ရှိမည်ဖြစ်၏။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ယမန်နှစ် ပထမလှိုင်း နှင့် ဒုတိယလှိုင်းဖြစ်ပွားစဉ်က ရောဂါကူးစက်ဖြစ်ပွားမှု၊ ထိခိုက်မှုနည်းပါးခဲ့သော် လည်း ယခုနှစ် တတိယလှိုင်းဖြစ်ပွားချိန်တွင် ရောဂါကူးစက်မှု၊ ထိခိုက်ပျက်စီးမှု မြင့်မားခဲ့သည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေး ကောင်စီ ၏ မျက်ခြည်မပြတ် အရေးတယူဆောင်ရွက်မှုနှင့် သက်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများ စေတနာရှေ့ထား၍  ဖိဖိစီးစီးဆောင်ရွက်ပေးမှုများကြောင့်  ယခုအခါ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကူးစက်ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းမှာ အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ လျော့ကျလာသည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။

အမ္ဗလဋ္ဌိက ရာဟုလောဝါဒသုတ် (မ-၂၊ ၇၈) တွင် “ချစ်သားရာဟုလာ မုသားဆိုရင် ရယ်ဖွယ်အဖြစ်တောင်မပြောနဲ့၊ လိမ်ဝံ့တဲ့သူဟာ မလုပ်ရဲသော အကုသိုလ်ဟူ၍မရှိ၊ မှောက်ထားသောရေခွက်မှာ ရေတစ်စက်မှမကျန်၊ ဘာမျှမရှိတော့သလို ထိုလိမ်ဝံ့ သူ၌ အရည်အချင်းကောင်းဟူသမျှ ဘာမျှမရှိနိုင်တော့ချေ” ဟု မြတ်စွာဘုရားရှင်က သျှင်ရာဟုလာအား ဆုံးမသွန်သင်ထားသည်။ မုသာဝါဒမလုံခြုံသူသည် မည်သည့် ပြစ်မှုမျိုးကိုမဆို အလွယ်တကူ ကျူးလွန်နိုင်သူဖြစ်၍ အထူးသတိပြုဆင်ခြင်ရှောင်ရှား ရမည်ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည်  မတရားအသင်းသတ်မှတ်ထားသည့် CRPH နှင့် NUG လက်အောက်ခံ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အပေါင်းပါတို့အား ဥပဒေကြောင်းအရ ထိရောက်စွာအရေးယူနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ယခု အခါ မြို့ရွာများတွင် ခိုအောင်းနေသော အကြမ်းဖက်အဖျက်သမား သောင်းကျန်းသူ များနှင့်  အားပေးအားမြှောက်  ပါဝင်ပတ်သက်သူများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ဖမ်းဆီး အရေးယူနေသည့်သတင်းများကို  နေ့စဉ်မြင်တွေ့ကြားသိနေရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည်  ကချင်၊  ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ မွန်၊ ဗမာ၊ ရခိုင်၊ ရှမ်းတို့အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုပေါင်းတစ်ရာကျော်ဖြင့်  ဖွဲ့စည်းထားသော  ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံဖြစ်သည်။ အများဆန္ဒကို  ဦးစားပေးသည့် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ဖော်ဆောင်နေ သောတိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရေစီတွင် အများဆန္ဒကို ဦးစားပေးရသော်လည်း အနည်းဆန္ဒကိုလည်း  အလေးထားရပေသည်။   တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများသည် လူဦးရေအရ အနည်းဖြစ်သော်လည်း  မျိုးနွယ်စုအရ အများဖြစ်၍    ပြည်ထောင်စု အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားကို အလေးထားဦးစားပေးရမည်ဖြစ်သည်။

ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ တတိယလှိုင်း ဖြစ်ပွားနေသောကာလတွင် ပြည်သူများကြား၌ အိမ်သုံးဆေးဝါးလိုအပ်ချက်များ မြင့်မားလာသည်ကို တွေ့ရသည်။ အခြေခံအိမ်သုံး ဆေးဝါးများနှင့် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် သုံးစွဲရသောဆေးဝါးများ ဝယ်ယူရာ တွင် လူသုံးများ  ရှားပါးသည့် နာမည်ကြီးဆေးဝါးများကို   ဝယ်ယူရန်   မလွယ်ကူဘဲ ဈေးနှုန်း အဆမတန်ကြီးမြင့်ပြီး ခက်ခက်ခဲခဲဝယ်ယူသုံးစွဲနေရသည်။ ဆေးဝါးပစ္စည်း သာမက   အခြားကုန်ပစ္စည်းများတွင်ပါ  ရှားပါးနေသောအခါ၌  ဈေးအဆမတန် တက်နေသည်မှာ အစဉ်အလာလိုဖြစ်နေသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ နောက်ဆက်တွဲဂယက်ရိုက်ခတ်မှုများကြောင့် နိုင်ငံအတွင်းစီးပွားရေးနှင့် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ တုံ့ဆိုင်းနှေးကွေး ရပ်တန့်ခြင်းများဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတော် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို တိုက်တွန်းအားပေး မြှင့်တင်ပေးရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်နေသည်။ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ၌ စပါးပြီးလျှင် အဓိကအားထားသည့် ပဲမျိုးစုံစိုက်ပျိုးရေးကို အလေးထားဆောင်ရွက်နေသည်။