ပေါက်ပေါက်
======

ဆေးရွက်ပင်ရာဇဝင်

မာယာများတဲ့  ကိုဗစ်ရောဂါ တတိယလှိုင်းကတော့ အမြင့်ဆုံးကာလကို  ရင်ဆိုင်နေရတယ်ထင်ပါတယ်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးမှာလည်း         ကူးစက်နှုန်းမြင့်ပြီး သေဆုံးနှုန်းမြင့်တက်လျက်ရှိပါတယ်။    ဇူလိုင်လ လယ်ကစပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းသေဆုံးနှုန်း ၃၀ ရာခိုင် နှုန်းမြင့်တက်ပြီး   အင်ဒိုနီးရှားမှာ  တစ်ရက် ပျမ်းမျှ ၁၃၀၀   လောက်  သေနှုန်းရှိတယ်လို့  သိရပါတယ်။ ဒီလိုကူးစက်နှုန်းမြင့်တက်ပြီး  သေဆုံးနှုန်းများရခြင်း အဓိကအကြောင်းရင်းကတော့   မျိုးကွဲဗီဇပြောင်း ရောဂါပိုးတွေကြောင့်  ဖြစ်ပါတယ်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ တွေနဲ့   ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေမှာလည်း    မျိုးကွဲဗီဇ ပြောင်းပိုးကို          ပြင်းပြင်းထန်ထန်ခံစားနေရ ပါတယ်။

စာချစ်သူ

======

ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါဆိုးကြီး၏ တတိယ လှိုင်းအဝှေ့တွင် အနယ်နယ်အရပ်ရပ်ရှိ  ဆေးဆိုင်များ၌   လူတွေအုံခဲလို့ နေကြ သည်။
“ဘိုင်အိုဂျက်ဆစ် ရှိလား”
“မရှိဘူး၊ ပါရာစီတမော့ပဲ ရှိတယ်”
“ရာဘာလက်အိတ်ကော   ရှိလား၊ 
ဘယ်လောက်လဲ”
“တစ်သောင်းနှစ်ထောင်”

ဘုရား၊ ဘုရား။ ပါရာစီတမော့ဆေး နှင့်       ရာဘာလက်အိတ်ဈေးနှုန်းက မတန်တဆ   ဖြစ်နေပါလား။   သို့နှင့် ငွေကျပ် လေးရာတန် ကြွပ်ကြွပ်အိတ် လက်အိတ်လေးနှင့်    ပါရာစီတမော့ နှစ်ကတ်သာ ဝယ်ဖြစ်တော့သည်။

ကြည်လွင်မြင့် (မုဒြာ)
 

=========

အဆုတ်ပွရောဂါသည် မိုးဥတုတွင် အဖြစ်များသော ရောဂါဖြစ်သည်။   အဆုတ်လေပြွန်များအတွင်း ရေငွေ့များဝင်ရာမှ        ပြန်မထွက်နိုင်သောအခါ အအေးပတ်ပြီး       အဆုတ်အအေးပတ်ရောဂါ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် အဆုတ်ပွရောဂါ၊ အဆုတ် ရောင်ရောဂါများ ဆက်၍ဖြစ်လာနိုင်သည်။

ဒေါက်တာမြတ်မိုး

==========

ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါဆိုတာ အားလုံးသိတဲ့အတိုင်း အရေးကြုံလာရင်   အလွန်ကို   ထိန်းချုပ်ရခက်တဲ့ ရောဂါဆိုးကြီးတစ်ခုပါ။ 
ဘယ်ရောဂါပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုယ်ကိုယ်တိုင် မထိန်း ချုပ်နိုင်ရင်၊     မကာကွယ်နိုင်ရင်   ဆိုးရွားတဲ့ နောက်ဆက်တွဲတွေ များစွာကို  ရင်ဆိုင်ရနိုင်တယ် ဆိုတာ ယခု ကိုဗစ်-၁၉ က လက်တွေ့သက်သေပြ နေပါပြီ။ အရေးအကြောင်းဆို ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ပဲ အရင်ကာကွယ်ရမှာမဟုတ်လား။   Positive ပြပြီး ဝေဒနာခံစားနေရသူအဖို့၊     ကိုယ့်မိသားစုထဲက ဖြစ်လာရင်    ဘယ်လိုစီမံရမလဲ၊   ဆေးရုံသွားဖို့၊ ဆေးခန်းပြဖို့၊ ဆေးဝယ်ဖို့ကအစ အခက်အခဲတွေ ကြုံရတတ်ပါတယ်။

ဒေါက်တာရင်ရင်နွယ်
 

ယခုအခါ မြန်မာပြည်သည် အခြားတိုင်းပြည်များနှင့်တကွ ကိုဗစ်-ဒယ်လ်တာ လှိုင်းကြီး၏ဆိုးရွားသော ဒဏ်ကိုခံနေရပြီဖြစ်သည်။ ဤရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူ အသိမိတ်ဆွေများအနက် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပတ်ခန့်က ကျွန်မ ချစ်ခင်ရင်းနှီးသောသူများလည်း ပါခဲ့သည်။ နှစ်ဦးကို ဆေးရုံတင်ရန် ကျွန်မကိုယ်တိုင် သူတို့ မိသားစုများနှင့်အတူ ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း အဆင်မပြေခဲ့ပေ။ ဤရောဂါဖြစ်ပျက်နေပုံနှင့်စပ်လျဉ်း၍ “Context”ဟုခေါ်သည့် ဆက်စပ်နေသောနောက်ခံ အခြေအနေအချို့ကို ရှုထောင့်တစ်ခုမှ တင်ပြလိုပါသည်။
 

နေပြည်တော်ကောင်စီ

ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၂၀၁၉ ခုနှစ်  ဒီဇင်ဘာလမှ  စတင်ပျံ့နှံ့လာခဲ့ပြီး  မြန်မာနိုင်ငံသို့ ၂၀၂၀ နှစ်ဆန်းပိုင်းမှ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ပါသည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့  WHO  က ၁၂-၃- ၂၀၂၀ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကပ်ရောဂါအဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ သည်   အသက်ရှူလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့်  ပျံ့နှံ့ ဖြစ်ပွားသည့်ရောဂါဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများ အားလုံး တွင် အဆိုပါရောဂါကို ကာကွယ်ကုသရန်အတွက် ကြိုးပမ်းနေကြသလို         မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ကာကွယ်ကုသရေး  လုပ်ငန်းစဉ်များကို    စဉ်ဆက် မပြတ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

     ဒေါက်တာမြင့်သန်း (ညောင်လေးပင်)

နံနက်စောစော အဖေနဲ့ အမေ  နှစ်ယောက်သား အပြန်အလှန်စကားဆိုသံကြောင့် ကျွန်မ ပြုံးမိပါ တယ်။   “လက်ကို ခဏခဏဆေးပါ၊  လူစုလူဝေး ရှောင်ရှားပါ၊ နှာစေးချောင်းဆိုးရင် အုပ်ထားပါ" ဆိုတဲ့ ကိုဗစ် အသိပညာပေးသီချင်းတစ်ပိုင်းတစ်စ ကို အဖေက ဆိုပါတယ်။ ဒီလိုဆိုတော့ “အမေက သိပါတယ်တော်၊ ဆရာမလုပ်နဲ့၊ အကုန်ကြားဖူးပြီး သား”ဟု ဆိုပြန်ပါတယ်။ သူတို့ အတိုင်အဖောက်နဲ့ သူတို့။

မိမိနိုင်ငံ၊ မိမိလူမျိုး၊ မိမိပတ်ဝန်းကျင်အပေါ်မှာ ကျေးဇူးပြုဖို့ ကြိုးစား ရာမှာ မှန်ကန်တဲ့ရွေးချယ်မှုဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ 

အမှန်၊ အရှိ  ဖြစ်တည်မှုမဟုတ်ဘဲ စိတ်ကူးယဉ်မျှော်လင့်မှုတွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ စိတ်ကူးယဉ်နိုင်ငံရေးကို ယုံကြည်ပြီး အသိမှား၊ အမြင်မှားမဖြစ်ဖို့    လိုအပ်ပါတယ်။   အပြုနဲ့အဖျက်ကို  သိရှိကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။   သို့အတွက်   မှန်ကန်တဲ့အသိဉာဏ်၊     ကောင်းမွန်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ  ရှိရမှာဖြစ်ပါတယ်။  အသိမှား၊ အမြင်မှားရှိနေရင် ဆုံးဖြတ်ချက်မှားနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။