အင်တာဗျူး - မြင့်မိုရ် နိုင်ငံတစ်ဝန်း လတ်တလော ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော CDM (Civil Diso-bedience Movement) လှုပ်ရှားမှုက တိုင်းပြည်အတွက် လူသား အရင်းအမြစ် ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ရရှိလိုက်ရသောရလဒ်မှာ နိုင်ငံ့ ဝန်ထမ်းအများစု ဝန်ထမ်းဥပဒေနှင့်အညီ အပြစ်ပေးအရေးယူခံရခြင်း၊ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ရခြင်းနှင့် ဝန်ထမ်းထုများအကြား အမျိုးမျိုးသော သွေးခွဲ သပ်သျှိုမှုများကြောင့် စိတ်ဝမ်းကွဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ကြရသည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်များနှင့် ပတ်သက်၍ CDM လှုပ်ရှားမှုအပေါ် အမှား/ အမှန် ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်စွမ်းရှိသည့် ဝန်ထမ်းအချို့၏ ရင်တွင်းစကားသံများကို ရေးသားဖော်ပြလိုက်ပါသည်။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလိုအပ်နေတဲ့ ပြည်သူ

သိဒ္ဓိအောင် လောက၌ ကျင်လည်ရှင်သန်ရာမှာ သတိပညာ ဆိုတဲ့ ဆင်ခြင်တုံတရားကို လက်ကိုင်ထားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆင်ခြင်တုံတရားကင်းမဲ့တဲ့ ဆောင်ရွက် ပြုမူမှုတွေဟာ အကျိုးရရှိစေမှာထက် အပြစ်တွေ ကိုသာ ရှေးရှုစေတတ်တာကြောင့် အသိရှိရှိ သတိရှိရှိနဲ့ လိုက်နာနေထိုင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဆင်ခြင်တုံတရားရှိဖို့ဆိုရင် ကြောင်းကျိုး ဆင်ခြင်ဉာဏ်ရယ်၊ အသိပညာဗဟုသုတရယ် ရှိနေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အကြောင်းအရာတွေကို သုံးသပ်နိုင်၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်၊ ဆက်စပ်တွေးခေါ် နိုင်တဲ့ ဆင်ခြင်တုံတရားရှိနေရင်တောင် အတ္တတွေ၊ အစွဲတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုအရိပ်အောက်က လွတ်ဖို့ အတွက် သတိတို့၊ သတ္တိတို့ ရှိနေရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အရေးကြီးတာက ‘င

ကနောင် အိန္ဒိယကနေ ဆင်းသက်လာတဲ့ ရှေးဟောင်း နီတိပုံပြင်လေးတွေဟာ လူ့လောက သဘာဝတွေကို ဖော်ညွှန်းပြီး နေနည်းထိုင်နည်းတွေကို လက်ဆင့်ကမ်း ပေးပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ စာရေးသူအကြိုက်ဆုံး ပုံပြင်တွေထဲက တစ်ပုဒ်ကတော့ ခြင်္သေ့နဲ့‌ တောဝက်ပုံပြင်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အင်အားကြီးမားပြီး သတ္တိနဲ့ပြည့်စုံတဲ့ ခြင်္သေ့နဲ့တောဝက်တို့ဟာ ရေအိုင်တစ်အိုင်မှာ ရေဆင်းသောက်ကြသတဲ့။ ရေသောက်ခါနီး တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မည်သူက အင်အားကြီးမားတယ်ဆိုတာကို ပြိုင်ဆိုင် ပြောဆိုကြပါသတဲ့။ ဒီလို ငြင်းခုံနေတာကို ခပ်လှမ်းလှမ်း သစ်ပင်ကြီးတွေပေါ်မှာ စောင့်ဆိုင်းနေကြတဲ့ လင်းတတွေရှိသတဲ့။ အင်အားကြီးသူတွေဖြစ်တာကြောင့် သူတို့ မသင့်မမြတ်ဖြစ်ကြရင်း တိုက်ခိုက်က

ကိုသံချောင်း - မစာဥ တစ်ခန်းရပ်စကားပြောခန်း (၆) ဒေါင် “တို့ပြည်သူတွေ ညီရဲ့လားဟေ့..ညီတယ်ဟေ့..ညီတယ်ဟေ့..” အိမ်ချင်းကပ်လျက်မှ ထွက်ပေါ်လာသည့် ခပ်တိုးတိုးသံချပ်ကြောင့် ကိုသံချောင်း လှမ်း၍ကြည့်မိသည်။ ဘေးအိမ်က အပျိုကြီး ဘွဲ့ရပညာတတ် မစာဥ တစ်ယောက်တည်း ဈေးမသွားခင် သံချပ်ညည်းနေခြင်းဖြစ်မည်။ “ဗျို့ မစာဥ.. ခင်ဗျားသံချပ်ကလေး ဆက်ဆိုလေဗျာ.. နားထောင် ကောင်းသားနဲ့..” “မရွဲ့ပါနဲ့ ကိုသံချောင်းရယ်..

အင်တာဗျူး - ထိုက်အောင်ဝင်း နိုင်ငံတစ်ဝန်း လတ်တလောဖြစ်ပေါ်နေသော ဆူပူအကြမ်းဖက်မှု အခြေ အနေများနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံရေးအမြတ်ထုတ်သော ဦးဆောင်သူ များ၏ CDM ( Civil Disobedience Movement) လှုပ်ရှားမှုမှသည် ပြည်သူအများ လိုလားတောင့်တသော ဒီမိုကရေစီလမ်းစဉ်ကို ဆန့်ကျင်နေပြီး အဖျက်အမှောင့် လုပ်ရပ်များကိုသာ ဦးတည်နေသည်။ CDM လှုပ်ရှားမှုသည် တိုင်းပြည် အေးချမ်းတည်ငြိမ်မှုကို မလိုလားသော လူတချို့က နိုင်ငံရေးအမြတ်ထုတ်ကာ လူငယ်များနှင့် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း များအား သွေးထိုးပေးနေမှုမှာ အောင်မြင်မှုမရှိခဲ့၍ ယခုအခါ CDM လှုပ်ရှားမှုကို အကြောင်းပြုကာ ပြည်သူအများ သွားလာနေသော လမ်းမများပေါ်တွင် ပိတ်ပင်တားဆီး

ကိုထွန်းခင် ခင်မင်ရတဲ့ မိတ်ဆွေတစ်ယောက်က CDM မှာ မပါဝင်တဲ့အတွက် သူ့ရဲ့ဓာတ်ပုံကို ဗီနိုင်းဖောက် ဖေ့စ်ဘွတ်ပေါ်တင်ပြီး အရှက်ခွဲခံရတဲ့အကြောင်း ပြောလာပါတယ်။ စာရေးသူက သူ့ရဲ့မိခင်မှာ ကင်ဆာရောဂါဝေဒနာခံစားနေရပြီး ဆေးသွင်းကုသနေရတာ တစ်နှစ်နီးပါးရှိနေတာကို သိထားတဲ့အတွက် ကျန်းမာရေးအခြေအနေကို မေးမြန်းရာ အတော်မကောင်းတော့ကြောင်း၊ မိုးကုတ်ဆရာတော်ကြီး ဟောကြားသည့် အလုပ်ပေးဝိပဿနာတရားတွေကို အချိန်ပြည့်ဖွင့်ပေးထားရပြီး အနားမှာအနီးကပ်စောင့်ကြပ်ဂရုစိုက်နေရကြောင်း၊ တိုင်းရေးပြည်ရာ အဖြာဖြာကို သိရှိပါသော်လည်း မိခင်ကြီးရဲ့ကျန်းမာရေးက အရေးကြီးနေလို့ အာရုံစိုက်နေရတဲ့အတွက် သူများ CDM သော်လည်း သူ့မှာ စိတ်မဝင်စားနိုင်ကြော

အောင်ကြည်မိုး(စစ်တွေ) ရခိုင်ပြည်နယ်၌ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ ဓာတ်ခွဲအတည် ပြုလူနာများ တွေ့ရှိမှုသိသိသာသာ လျော့နည်း ကျဆင်းလာနေပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ တွင် ရောဂါထိန်းချုပ်မှုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ တိုးတက် မှုရှိလာနေသဖြင့် ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနက ကူးစက်ရောဂါကာကွယ်နှိမ်နင်းရေး ဥပဒေပုဒ်မခွဲ(ခ)ပါ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကိုကျင့်သုံး၍ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ် ၁ ရက်မှစ၍ ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ် များတွင် နေထိုင်သည့် ပြည်သူများအနေဖြင့် နေထိုင်ရေးအစီအစဉ်တွင် (Stay at home)အကျုံး ဝင်ခြင်းမှ ပယ်ဖျက်လိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန် ထားသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်၌ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ လျော့နည်း၊ ကျဆင်းလာရသည်ကတစ်ကြောင်း၊ CDM လှုပ်

စန်းနီလာဝင်း အားနွဲ့သော်လည်း အားမမဲ့သည့် မိန်းမသား လူ့သမိုင်းတွင် “မိခင်အုပ်ထိန်းသောခေတ်” က ဦးစွာဖြစ်ထွန်းခဲ့သော ကြောင့် ပုခက်လွှဲသော မိခင်လက်သည် ကမ္ဘာကို စိုးမိုးသည်ဟူ၍ မိခင်မေတ္တာကြီးမြတ်မှုဂုဏ်အင်္ဂါကို တမြတ်တနိုး ဖော်ကျူးထားရပါ သည်။ ထိုသို့ ဖော်ကျူးထားရခြင်းမှာလည်း အနန္တကျေးဇူးတော်ရှင် မြတ်ဗုဒ္ဓသခင်က မိခင်၏ နှိုင်းတုမရသော ၅၂၈ သွယ် မေတ္တာတရားကို “မေတ္တသုတ်” ပရိတ်တော်၌ “မွေးသမိခင်ကျေးဇူးရှင် အမျိုးသမီးသည် မိမိ၏ ရင်သွေးဖြစ်သော တစ်ဦးတည်းသောသားကို မိမိအသက်နှင့်ပင် လဲ၍ အစဉ်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သကဲ့သို့ အလုံးစုံသော ဝေနေယျ သတ္တဝါတို့အား မေတ္တာတရားပွားများကြကုန်လော့” ဟု ဟောဖော် ညွှန်ပြတော်မူခဲ့ခြ

ထွန်းထွန်း (ခရေရိပ်) Diversity is beauty ဆိုတဲ့ စကားစုကို ကျွန်တော် ရင်းနှီးလာခဲ့တာ မှတ်မှတ်ရရဆိုရရင် ၂၀၁၁ ခုနှစ်လောက်က ဖြစ်မယ်ထင်ပါတယ်။ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ လွယ်လွယ်ကူကူ မှတ်သားလိုက်တာကတော့ မတူကွဲပြားမှုတွေဟာ အလှတရားပဲဖြစ်ပါတယ်။ လူတစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ဖြတ်သန်းလာတဲ့ အတွေ့အကြုံ၊ ဘဝပေးအခြေအနေတွေအပေါ် မူတည်ပြီး အသိအမြင်တွေ၊ ခံယူချက်တွေက မတူညီနိုင်ပါဘူး။ ဒီလိုပါပဲ နိုင်ငံတစ်ခုနဲ့တစ်ခုလည်း ရေမြေ တောတောင်၊ ပထဝီအနေအထားတွေ၊ တည်နေရာ တွေ၊ မဟာဗျူဟာအနေအထားအရ အရေးပါမှုတွေ မတူညီနိုင်ပါဘူး။ နောက်ခံအကြောင်းတရားတွေ အရလည်း နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုတွေကလည်း အမျိုးမျိုးကွဲပြားသွားမှာ

မောင်တင်လှိုင်(ဟိုတယ်/ခရီး) မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်၌ ပွင့်လင်းရာသီတွင် ဘုရားပွဲများကျင်းပလျက် ရှိရာ ဧရာ၀တီတိုင်းဒေသကြီး ပုသိမ်ခရိုင် ငပုတောမြို့နယ် ဟိုင်းကြီး ကျွန်းမြို့ရှိ မဟာမကုဋရံသီ ဆံတော်ရှင်မြတ်မော်တင် စေတီတော်ကို လည်း နှစ်စဉ်ဗုဒ္ဓပူဇနိယပွဲတော်များ ကျင်းပခဲ့ပေသည်။ ကျန်းမာ ရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာနမှ ချမှတ်ထားသော ကိုဗစ် - ၁၉ ရောဂါဆိုင်ရာ စည်းကမ်းချက်များနှင့်အညီ ယခုနှစ်တွင် ဗုဒ္ဓပူဇနိယ ပွဲတော်ကို ကျင်းပမည်ဖြစ်ပေသည်။ မဟာမကုဋရံသီမှာ “ ကြီးမြတ်တော်မူသော မော်တင်အစွန်း၌ တောက်ပသော ရောင်ခြည်ဖြင့် ကြည်ညိုဖွယ်အဆင်းရှိသည့်စေတီ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး စေတီတော်ကို ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား သက်တော် ထင်ရှားရှ