သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိုးရာသီ ဇူလိုင် လနှင့် ဩဂုတ်လများတွင် ရောဂါကူးစက်မှုအများဆုံးဖြစ်သည် ကို တွေ့ရှိရသော်လည်း ယခုအခါ အချို့ပြည်နယ်၊ တိုင်းဒေသကြီး များတွင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဖြစ်ပွားလာသည်ကို တွေ့ရှိရသည်ဟု ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က ဆိုသည်။ ရောဂါကူးစက်မှုအများဆုံး သို့မရောက်မီ ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ပြည်တွင်း ဒေသအသီးသီးတို့တွင် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ အများပြည်သူတို့ သွေးလွန်တုပ်ကွေးဆိုင်ရာ   အသိပညာများ    မြင့်မားရေးနှင့်  ရောဂါကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများတွင် တက်ကြွစွာပါဝင် ကြရေးတို့ အဓိကလိုအပ်သည်။

နယူးဇီလန်နိုင်ငံတွင် အရက်သောက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာ သော အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုများ၊ ယာဉ်တိုက်မှု၊ တိမ်းမှောက်မှု များ၊    လူမှုရေးပြဿနာများ၊    ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကျဆင်းမှုနှင့် လုပ်ငန်းခွင်ဝင်ရောက်ခြင်းမရှိဘဲ ပျက်ကွက်မှုများ၊ ရာဇဝတ်မှု များ   စသည့်ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုများ   တန်ဖိုးများမှာ   စုစုပေါင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၅၆၀၀ ခန့် ရှိသည်ဟု နိုင်ငံတကာ သတင်းတွင် တွေ့ရသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်း ပြည်နယ်တစ်ခု တွင်မူ  တရားမဝင်ချက်လုပ်ရောင်းချသည့်  အရက်ကိုဝယ်ယူ သောက်သုံးကြသူ လူ ၃၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၀၀ ကျော် ဆေးရုံတင် လိုက်ရကြောင်း အခြားသတင်းတစ်ပုဒ်တွင် တွေ့ရသည်။

စက်မှုသီးနှံတစ်ခုဖြစ်သည့် ဝါသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အရေးပါ သည့် သီးနှံများတွင်ပါဝင်ပြီး ဝါစိုက်ပျိုးရေးကို နှစ်အလိုက်တိုးမြှင့် သွားရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။ ဝါသီးနှံစိုက်ပျိုးရေး စီမံကိန်းကာလ ကို ၂၀၂၂-၂၀၂၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်အထိ သတ်မှတ်ထားပြီး စစ်ကိုင်း၊ မကွေး၊ မန္တလေး၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးများ၊ ရှမ်းပြည်နယ် နှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေတို့ကို စီမံကိန်းဒေသများအဖြစ် သတ်မှတ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့်အိမ်အကြောင်းအရာ သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူရေး     အသိပညာ‌ပေးဆိုင်းဘုတ်စိုက်ထူခြင်းနှင့် လက်ကမ်းစာစောင်များ ဖြန့်ဝေခြင်းတို့ကို အမြို့မြို့အနယ်နယ် တို့တွင် ကျင်းပလျက်ရှိသည်။ ပြည်လုံးကျွတ်သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူသည့်လုပ်ငန်းကို လာမည့်အောက်တိုဘာလ ၁ ရက် နေ့မှ ၁၅ ရက်နေ့အထိ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး  ရှေ့ပြေး လူဦးရေစာရင်းကို  ယခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလကုန်ပိုင်းတွင်  ထုတ်ပြန် နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းသွားမည်ဖြစ်သည်။

ကယားပြည်နယ်၏မြို့တော် လွိုင်ကော်တွင် ပြန်လည်ထူထောင် ရေးလုပ်ငန်းများနှင့်      စုပေါင်းသန့်ရှင်းရေးလုပ်ငန်းများကို တပ်မတော်သားများ၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ ဌာနဆိုင်ရာများနှင့် ‌ဒေသခံ ပြည်သူများ စုပေါင်းဆောင်ရွက်နေကြပြီဖြစ်သည်။ အကြမ်းဖက် အဖျက်သမားသောင်းကျန်းသူများ     တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးမှုများ ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့သမျှတို့ကို ‌‌ဒေသတည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု ရရှိလာ ချိန်တွင် ပြန်လည်ထူထောင်တည်ဆောက်ကြရခြင်းဖြစ်သည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းအရေးနှင့်ပတ်သက်လျှင် မြန်မာနိုင်ငံ သည် အစိုးရအဆက်ဆက်နှစ်ပေါင်းရှည်ကြာစွာ နိုင်ငံတကာ၏ စွပ်စွဲမှု၊ ပြစ်တင်မှု၊ ရှုတ်ချမှု၊ ဖိအားပေးမှုဒဏ်ကို ခံစားခဲ့ရသည်။ အမှန်တရားသည်   မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ၊   ဖြစ်ရပ်အမှန်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာနိုင်ငံက မည်သို့ပင်ရှင်းလင်းသမှုတို့ ပြုစေခဲ့ ကာမူ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းတွင် အရာမထင်ခဲ့။  အကျိုး စီးပွားကိုယ်စီ စွဲကိုင်ထားကြသည့် တတိယနိုင်ငံများ၊ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများ၊ မီဒီယာများက မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပကတိအခြေ အနေမှန်ကိုလည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှင်းလင်းချက်များကို လည်းကောင်း လျစ်လျူရှုကာ ၎င်းတို့လိုရာကိုသာ ပုံဖော်ခဲ့ကြ သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အမှန

“သွေးသည်အသက်” ဟု အဆိုရှိသည်။ အသက်ရှင်သန်နိုင်ရေး အတွက်    မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော    သွေးကို    ပေးလှူကြသည့် သွေးအလှူရှင်များကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် နှစ်စဉ် ဇွန်လ ၁၄ ရက်ကို “ကမ္ဘာ့သွေးလှူရှင်များနေ့” အဖြစ်  သတ်မှတ်ထားသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ သွေးလိုအပ်နေသူများအတွက် လုံခြုံစိတ်ချရ သည့်      သွေးရရှိရန်အရေးကြီးသည်     ဆိုသည့်အချက်ကို   အများပြည်သူသိရှိနိုင်ရေးအတွက်     ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှစကာ နှစ်စဉ် ကမ္ဘာ့သွေးလှူရှင်များနေ့ကို ကျင်းပ ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ယနေ့တိုင်းရင်းသားပြည်သူလူထုကြီးတစ်ရပ်လုံး၏ လိုလား ချက်မှာ နိုင်ငံတော်တစ်ဝန်းလုံးတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် တရား ဥပဒေစိုးမိုးရေးပင်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိကာလနိုင်ငံအတွင်း ဒေသ အချို့မှာ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်‌ ပေါ်နေပြီး ယင်းတို့၏ဒဏ်ကို  ဒေသတွင်းနေအပြစ်မဲ့ပြည်သူများ က အဓိကခါးစည်းခံနေကြရသည်။ အကြမ်းဖက်အဖျက်လုပ်ရပ် များကြောင့် အသက်အိုးအိမ်ပစ္စည်းဥစ္စာပိုင်ဆိုင်မှုများ ပျက်စီး ဆုံးရှုံးကြရသည့်အပြင် လူမှုဘဝများပါ ထိခိုက်နစ်နာကြရခြင်း အပေါ် သည်းမခံနိုင်ကြတော့သည့်အလျောက် အကြမ်းဖက် အဖျက်သမားတို့၏ လှုပ်ရှားမှုများ၊ လက်နက်ခဲယမ်း သယ်ဆောင် မှုများကို သတင်းပေးခြင်းအားဖြင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင

၂၀၁၅ ခုနှစ်က ကောက်ယူခဲ့သည့် စစ်တမ်းတစ်ရပ်အရ မြန်မာ နိုင်ငံတွင် ကလေးဦးရေ ၁၂ သန်းကျော်ရှိသည့်အနက် ကလေး အလုပ်သမားဦးရေ ၁ ဒသမ ၁ သန်းကျော် ရှိနေသည်ဟုဆိုသည်။ အဆိုပါ အရေအတွက်ထဲတွင် အသက် ၁၂ နှစ်မှ ၁၄ နှစ်ကြား ၂၄ ဒသမ ၁   ရာခိုင်နှုန်းနှင့်   အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၁၇ နှစ်ကြား ၇၄ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်းပါဝင်သည်။ အဆိုပါကလေးအလုပ်သမား များသည်  လုပ်ငန်းခွင်များတွင်   အချိန်ကြာမြင့်စွာ  အလုပ် လုပ်နေကြရကြောင်းလည်း စစ်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

ပလတ်စတစ်ကို    လူတို့စတင်ထုတ်လုပ်သုံးစွဲခဲ့ကြသည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ လွယ်လွယ်ကူကူ၊ ပေါပေါ များများ     ထုတ်လုပ်နိုင်သည်နှင့်အမျှ    ပလတ်စတစ်ကို အနည်းနည်း၊ အဖုံဖုံသုံးစွဲခဲ့ကြရာ မိမိတို့၏ နေ့စဉ်ဘဝများအထိ ပလတ်စတစ်နှင့် မကင်းနိုင်ဖြစ်ခဲ့ကြရသည်။ ပေါပေါများများ၊ လွယ်လွယ်ကူကူသုံးစွဲခဲ့သမျှကို  စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့၊ ပရမ်းပတာ စွန့်ပစ်ခဲ့ကြခြင်းကြောင့်လည်း   ပလတ်စတစ်ပြဿနာသည် ကမ္ဘာနှင့်ချီသော ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာပြဿနာဖြစ်လာသည်။ လူနှင့်တကွ သက်ရှိသတ္တဝါတို့ကို ပြန်လည်ခြိမ်းခြောက်နေသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်မှန်းမသိ ရောက်လာနေလျက်ရှိသည်။