နွေအပူဒဏ်ကို အန်တုခြင်းနှင့် ကျန်းမာကြံ့ခိုင်သောလူနေမှုဘဝ

ကမ္ဘာ့အပူချိန် မြင့်မားလာမှုနှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နွေရာသီသည်လည်း တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ပိုမိုပြင်းထန်လာပါသည်။ နေရောင်ခြည်၏ တိုက်ရိုက်ကျရောက်မှုနှင့် ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော လေထုကြောင့် လူသားတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်များကို များစွာအနှောင့်အယှက် ပေးလျက်ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် ချွေးထွက်လွန်ခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိ ရေနှင့်သတ္တုဓာတ်များ ဆုံးရှုံးရုံသာမက သွေးကြောများကျယ်လာကာ သွေးပေါင်ကျခြင်း၊ မူးဝေခြင်းနှင့် အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည့် အပူလျှပ်ခြင်း (Heat Stroke) အထိ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် နွေရာသီ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ရန်နှင့် ကျန်းမာစွာဖြတ်သန်းနိုင်ရန် အတွက် အထူးအလေးထားလိုက်နာရန် လိုအပ်ပါသည်။

ရေဓာတ်ဖြည့်တင်းခြင်း၏ အသက်သွေးကြော

လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ ရေဓာတ်ဖြစ်ပြီး နွေရာသီတွင် ချွေးအဖြစ်အလွန်အမင်း ဆုံးရှုံးတတ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ရေငတ်သည်အထိ မစောင့်ဘဲ တစ်နေ့လျှင် အနည်းဆုံး ရေသုံးလီတာ ခန့်ကို ပုံမှန်ခွဲ၍ သောက်သုံးခြင်းဖြင့် ဆုံးရှုံးသွားသော အရည်များကို အချိန်မီဖြည့်တင်းပေးရမည် ဖြစ်ပါသည်။

​သွေးပေါင်ကျခြင်းနှင့် အပူဒဏ်ဆက်နွှယ်မှု

အပူရှိန်ပြင်းသောအခါ ခန္ဓာကိုယ်က အပူစွန့်ထုတ်ရန် သွေးကြောများကို ချဲ့လိုက်ရသဖြင့် သွေးဖိအား ရုတ်တရက်ကျဆင်းသွားတတ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ထိုအခြေအနေကြောင့် ဦးနှောက်သို့ သွေးရောက်ရှိမှုလျော့နည်းကာမူးဝေခြင်း၊ မျက်စိပြာခြင်းနှင့် သတိလစ်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်ကို လေ့လာသိရှိရသဖြင့် ဂရုပြုသင့်ပါသည်။

​ဓာတ်ဆားရည်ကို စနစ်တကျသောက်သုံးခြင်း

ချွေးထွက်သည့်အခါ ရေသာမက ဆိုဒီယမ်နှင့် ပိုတက်စီယမ်ကဲ့သို့သော ဓာတ်ဆားများပါ ဆုံးရှုံးသွားတတ်ပါသည်။ သာမန်ရေသက်သက်ထက် ဓာတ်ဆားရည်ကို ချင့်ချိန်သောက်သုံးပေးခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးဆင်းမှုနှင့် ကြွက်သားလုပ်ဆောင်ချက်များကို ပိုမိုတည်ငြိမ်စေကြောင်း လေ့လာသိရှိရပါသည်။

နေရောင်ခြည် အပြင်းဆုံးအချိန်ကို ရှောင်ရှားခြင်း

နံနက် ၁၁ နာရီမှ ညနေ ၄ နာရီအတွင်းသည် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်အပြင်းဆုံးနှင့် အပူရှိန်အမြင့် ဆုံးအချိန်ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအချိန်တွင် အပြင်ထွက်ခြင်းကို တတ်နိုင်သမျှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် အပူဒဏ်ကြောင့်ဖြစ်သော ဝေဒနာများကို ကာကွယ်ရန် အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်ပါသည်။

​လေဝင်လေထွက်နှင့် အဝတ်အထည်ရွေးချယ်မှု

နွေရာသီတွင် အသားအရေကို လေဝင်လေထွက်ကောင်းစေရန် ချည်သား (Cotton) အထည်များ ကိုသာ ဦးစားပေးဝတ်ဆင်သင့်ပါသည်။ ကျပ်လွန်းသော အဝတ်အစားများ သို့မဟုတ် နိုင်လွန်ထည်များသည် အပူကို လှောင်ထားတတ်သဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကို ပိုမိုမြင့်တက်စေနိုင်ပါသည်။

​အပူဒဏ်ကြောင့် နွမ်းနယ်ခြင်း (Heat Exhaustion) လက္ခဏာများ

ခန္ဓာကိုယ် ပူရှိန်းရှိန်းဖြစ်ခြင်း၊ ပျို့အန်ချင်ခြင်းနှင့် အားအင်ကုန်ခန်းခြင်းတို့သည် အပူဒဏ်ကြောင့် နွမ်းနယ်ခြင်း၏ ရှေ့ပြေးလက္ခဏာများဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ပါက ချက်ချင်း အေးမြသောနေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းကာ အနားယူရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ပါသည်။

​အရေပြားကို နေလောင်ဒဏ်မှ ကာကွယ်ခြင်း

နေရောင်နှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ပါက အရေပြား နီမြန်းခြင်း၊ ဖောင်းကြွခြင်းနှင့် ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေရှိကြောင်း လေ့လာမှတ်သားရပါသည်။ ထို့ကြောင့် နေလောင်ကာခရင်မ်ကို လိမ်းခြင်း၊ ထီးနှင့်ဦးထုပ်ဆောင်းခြင်းတို့ကို အလေ့အကျင့်ပြုလုပ်ပါက ကျန်းမာရေးအတွက် အထူးကောင်းမွန်မည်ဖြစ်သည်။

​အစာအာဟာရကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါးစားသုံးခြင်း

အဆီအစိမ့်နှင့် အသားဟင်း၊ အငန်အလေးအပင်များကို စားသုံးခြင်းက အစာခြေစနစ်ကို အလုပ်ပိုစေပြီး ကိုယ်တွင်းအပူချိန်ကို မြင့်တက်စေနိုင်ကြောင်း သိရှိမှတ်သားရပါသည်။ အသီးအနှံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ဦးစားပေးစားခြင်းက ခန္ဓာကိုယ်ကို ပိုမိုပေါ့ပါးလန်းဆန်းစေနိုင်ပါသည်။ အစာအာဟာရကိုလည်း မိမိခန္ဓာကိုယ်နှင့် အချိုးအစားကျနစွာ စားသုံးခြင်းသည် ကျန်းမာရေးကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေပါသည်။

အငန်ဓာတ်နှင့် ရေဓာတ် ဟန်ချက်ညီမှု

အငန်ကဲသော အစားအစာများသည် ဆဲလ်များ အတွင်းရှိ ရေဓာတ်ကို ဆွဲထုတ်လိုက်သဖြင့် ရေငတ် ခြင်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေပါသည်။ နွေရာသီတွင် ငါးပိ၊ ငါးခြောက်နှင့် အသင့်စား မုန့်ထုပ်များကဲ့သို့သော အငန်ကဲသည့်အရာများကို တတ်နိုင်သမျှလျှော့စားသင့်ပါသည်။

ကဖင်းဓာတ်နှင့် အယ်လ်ကိုဟော၏ ဆိုးကျိုးများ

ကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်နှင့် အရက်သေစာများသည် ဆီးရွှင်စေသော အာနိသင်ရှိသဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ထဲရှိ ရေဓာတ်ကို အပြင်သို့ ထုတ်ပစ်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတို့ကို အလွန်အကျွံသောက်သုံးခြင်းဖြင့် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှုကို မြန်ဆန်စေပြီး သွေးပေါင်ကျခြင်းကို အားပေးနိုင်ကြောင်း သိရှိမှတ်သားခဲ့ ရပါသည်။

​ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကို ရေချိုးခြင်းဖြင့် ထိန်းညှိခြင်း

တစ်နေ့လျှင် အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ် ပုံမှန်ရေချိုးပေးခြင်းက အရေပြား၏အပူချိန်ကို လျှော့ချပေးပြီး စိတ်လက်ကြည်လင်စေကြောင်း သိရှိရပါသည်။ သို့သော် နေပူထဲက ပြန်လာလျှင် ချက်ချင်းရေမချိုးဘဲ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် အနည်းငယ်ကျဆင်းသွားသည်အထိ စောင့်ဆိုင်းခြင်းသည် သင့်လျော်ပြီး ကျန်းမာရေးထိခိုက်မှုကို လျော့နည်းစေနိုင်ပါသည်။

​နေအိမ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် အေးမြအောင်ထားရှိခြင်း

နေအိမ်အတွင်း နေရောင်တိုက်ရိုက်မဝင်စေရန် လိုက်ကာများပိတ်ထားခြင်းနှင့် လေဝင်လေထွက် ကောင်းမွန်အောင်ပြုလုပ်ခြင်းက အရေးကြီးပါသည်။ ညဘက်တွင် ပြတင်းပေါက်များဖွင့်ထားခြင်းသည် အခန်းတွင်း အပူအောင်းမှုကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။

​အိပ်စက်အနားယူခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူး

အပူဒဏ်ကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ရန် လုံလောက်သောအိပ်စက်ခြင်းက မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါသည်။ ညဘက်တွင် အေးမြပြီး သက်သောင့်သက်သာ ရှိသောနေရာတွင် အိပ်စက်ခြင်းက နောက်တစ်နေ့အတွက် အားအင်ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးစေပါသည်။ နေရာထိုင်ခင်း ရွေးချယ်တတ်ခြင်းသည် ပူအိုက်သောရာသီတွင် သက်သောင့်သက်သာဖြစ်စေမှုကို ရရှိစေနိုင်ပါသည်။

အကာအကွယ်မဲ့သော အုပ်စုများကို စောင့်ရှောက်ခြင်း

ကလေးငယ်များနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်အားနည်းသဖြင့် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းကို အလွန်မြန်မြန်ခံစားရတတ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကို ရေပုံမှန်တိုက်ခြင်းနှင့် အေးမြသောနေရာတွင် နေထိုင်စေခြင်းဖြင့် အထူးဂရုစိုက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

ရေဓာတ်ကြွယ်ဝသော သဘာဝအသီးအနှံများ

ဖရဲသီး၊ သခွားသီး၊ ကျွဲကောသီး စသည့် အသီးအနှံများတွင် ရေဓာတ်နှင့် ဗီတာမင်များ များစွာပါဝင်ပါသည်။ ၎င်းတို့ကို စားသုံးခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လိုအပ်သော အရည်ဓာတ်ကို သဘာဝအတိုင်း ရရှိစေနိုင်ပါသည်။

​ပြင်ပတွင် အလုပ်လုပ်ရသူများအတွက် ကျန်းမာရေး

လယ်ယာလုပ်ငန်း သို့မဟုတ် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင်များတွင် အလုပ်လုပ်ရသူများသည် အရိပ်ထဲတွင် ခဏခဏနားပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အလုပ်နားချိန်တွင် ရေကိုသင့်လျော်သလို သောက်သုံးပေးရပါမည်။ လုံးဝရေမသောက်ဘဲ တစ်နေ့လုံး နေပူထဲတွင် အလုပ်မလုပ်သင့်ပေ။ အလုပ်လုပ်ချိန်ကို အပူချိန်လျော့နည်းသော မနက်စောစော သို့မဟုတ် ညနေပိုင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့လုပ်ကိုင်ခြင်းက ပိုမိုဘေးကင်းစေနိုင်ပါသည်။

​မျက်စိကို ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်မှကာကွယ်ခြင်း

ပြင်းထန်သော နေရောင်ခြည်သည် မျက်စိအတွင်းတိမ်ဖြစ်ခြင်းနှင့် အမြင်အာရုံထိခိုက်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော နေကာမျက်မှန် (Sunglasses) တပ်ဆင်ခြင်းဖြင့် မျက်စိကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ပါသည်။

​အပူလျှပ်ခြင်း (Heat Stroke) အရေးပေါ်အခြေအနေ

ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် ၁၀၄ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက် အထက်မြင့်တက်ခြင်း၊ ချွေးမထွက်တော့ခြင်းနှင့် သတိလစ်ခြင်းတို့သည် အသက်အန္တရာယ်ရှိသော အပူလျှပ်ခြင်း လက္ခဏာများဖြစ်ကြောင်း လေ့လာသိရှိခဲ့ရပါသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ပါက လူနာကိုချက်ချင်း အအေးပေးပြီး ဆေးရုံသို့ အမြန်ဆုံးပို့ဆောင်ပေးရမည်ဖြစ်ကြောင်း လေ့လာဖတ်ရှုခဲ့ရပါသည်။

အချိုလွန်ကဲသော အအေးမိအချိုရည်များကို ဆင်ခြင်ခြင်း

ရေခဲတုများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အချိုရည်များသည် ရေငတ်ပြေစေသယောင် ထင်ရသော်လည်း ဆီးချိုတက်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းကို ပိုမိုဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ သဘာဝသစ်သီးဖျော်ရည် သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းသော ရေအေးကိုသာ အဓိကသောက်သုံးပေးရပါမည်။

​ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တည်ငြိမ်မှုနှင့် အပူဒဏ်

အပူချိန်မြင့်မားခြင်းက စိတ်တိုလွယ်ခြင်း၊ ဂနာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်းနှင့် စိတ်ဖိစီးမှုများကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ စိတ်ကိုတည်ငြိမ်အောင်ထားခြင်း၊ တရားဘာဝနာပွားများခြင်း သို့မဟုတ် အေးအေးဆေးဆေး အနားယူခြင်းက အပူဒဏ်ကြောင့် စိတ်ထိခိုက်မှုကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။

​နွေရာသီ၏ အပူဒဏ်သည် ကျန်းမာရေးအပေါ် ကြီးမားသော စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း စနစ်တကျ ရေဓာတ်ဖြည့်တင်းခြင်း၊ သင့်တော်သော အနေအထိုင်၊ အစားအသောက်များကို ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် အရေးပေါ်လက္ခဏာများကို သိရှိနားလည်ခြင်းဖြင့် အပူဒဏ်ကို အောင်မြင်စွာကျော်လွှားနိုင်ပါသည်။ ကျန်းမာရေး အသိသတိဖြင့် နေထိုင်ခြင်းသည် ဆေးကုသခြင်းထက် ပိုမိုထိရောက်သောကြောင့် မိမိကိုယ်တိုင်သာမက ပတ်ဝန်းကျင်ရှိသူများကိုပါ ဂရုစိုက်စောင့်ရှောက်ရင်း သာယာအေးမြသော နွေရက်များကို ဖြတ်သန်းနိုင်ကြပါစေကြောင်း ဆုမွန်ကောင်းတောင်းအပ်ပါသည်။ ။