အမိမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးကဏ္ဍသည် စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးကိုအခြေခံသော ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်ပြီး အခြားစီးပွားရေးကဏ္ဍများကိုလည်း ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်အောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ 

ပျားမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းသည် လူသားတို့၏ စားရေရိက္ခာဖူလုံရေး၊ အာဟာရဖူလုံရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အရေးပါသောမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ပျားများသည် ပျားရည်၊ ပျားဖယောင်း၊ တော်ဝင်ဂျယ်လီ (Royal Jelly)၊ ပရိုပိုလစ် (Propolis)၊ ဝတ်မှုန် (Bee Pollen)နှင့် ပျားအဆိပ် (Bee Venom) ကဲ့သို့သော တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန်များကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်သည့်အပြင် စိုက်ပျိုးသီးနှံများအတွက် ဝတ်မှုန်ကူးပေးခြင်းအားဖြင့် သီးနှံအထွက်နှုန်းနှင့် အရည်အသွေးကိုတိုးတက်စေသော အရေးကြီးဝတ်မှုန်ကူးပေးသည့် အင်းဆက်များဖြစ်ကြသည်။

ပညာရေးက ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ သိမြင်မှုကိုမြှင့်တင်ပေးသလို အကျင့်စာရိတ္တ၊ စဉ်းစားတွေးခေါ်နိုင်စွမ်း၊ ဘဝမှာအခက်အခဲတွေ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်နိုင်စွမ်းတွေကို တည်ဆောက်ပေးနိုင်ပါတယ်။

မြန်မာစကားပုံတွင် “အလိမ္မာ စာမှာရှိ” ဟု ဆိုခဲ့သည့်အလျောက် ပညာသည် လူသားတို့၏ ဘဝခရီးလမ်းကို လမ်းညွှန်ပေးသည့် ထာဝရအလင်းတန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရေးပြက္ခဒိန်တွင် မေလလယ်ကာလသည် အလွန်အရေးပါပြီး ရင်ခုန်စရာကောင်းသော အချိန်အခါသမယဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလနောက်ဆုံးပတ်မှစ၍ တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ကျောင်းသား ကျောင်းသူများသည် မိမိတို့၏ အိပ်မက်လမ်းကြောင်းဆီသို့ ပြန်လည်ခြေလှမ်းပြင်နေကြပြီဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် မုန်တိုင်းများဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်ခြင်း၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်ခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်း၊ ရေကြီးရေလျှံခြင်း၊ မြေပြိုခြင်းနှင့် မိုးခေါင်ခြင်းစသော သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကို မကြာခဏ ကြုံတွေ့ရသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကြောင့် လူမှုစီးပွားဘဝကို များစွာ ထိခိုက်မှုများ ဖြစ်စေသည်သာမက လူတို့၏ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်များစွာကို သေကျေပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသဖြင့် သဘာဝဘေးလျော့ပါးရေးလုပ်ငန်းများမှာ လွန်စွာအရေးကြီးလှပါသည်။

အမိမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးကဏ္ဍသည် စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးကို အခြေခံသော ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်ပြီး အခြားစီးပွားရေးကဏ္ဍများကိုလည်း ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ 

ပူလိုက်တဲ့နေဗျာ။ ဟိုတလောတုန်းကဆို ကမ္ဘာ့အပူဆုံးမြို့တွေ စာရင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံက မြို့အတော်များများ ပါတာကို တွေ့လိုက်ရသေးတယ်။ တမြန်နှစ်တုန်းကလည်း မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းက မြို့တစ်မြို့ ကမ္ဘာ့အပူဆုံးစံချိန်တင်ခဲ့သေးတယ်။ ဒါက ဘယ်လိုဖြစ်လို့လဲ။ ဘာဖြစ်လို့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ သဲကန္တာရရာသီဥတုရှိတဲ့ နိုင်ငံတွေက မြို့တွေထက်တောင် မုတ်သုံရာသီဥတုရှိတဲ့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့မြို့က ပိုပူနေတာလဲလို့ တွေးမိပါရဲ့။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ပူတာကတော့လည်း တကယ်ပူနေတာပါပဲ။

၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၁၈ ရက်နေ့သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြတိုက်များနေ့ (International Museum Day – IMD) ဖြစ်သည်။ ယခုနှစ် IMD Theme ကို International Council of Museums မှ “Museums Uniting a Divided World” ဟု သတ်မှတ်ထားပြီး “ကွဲပြားခြားနားသော ကမ္ဘာကြီးအား ပေါင်းစည်းပေးသော ပြတိုက်များ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

တစ်နေ့တာ စွမ်းအင်အသုံးပြုမှုပမာဏကို သိပ္ပံပညာရှင်တွေက Terawatt - hours – TWh (တာရာဝပ်- အာဝါ) နဲ့ တိုင်းတာကြပါတယ်။ ခန့်မှန်းအားဖြင့် တစ်နေ့ကို ကမ္ဘာကြီးက ၄၅၀၀ တာရာဝပ်-အာဝါကို အသုံးပြုကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါဆိုရင်ကမ္ဘာကြီးကို အလင်းစွမ်းအင်နဲ့ အပူစွမ်းအင်ပေးနေတဲ့ နေမင်းကြီးဆီကရော တစ်နေ့ကို ဘယ်လောက်များတဲ့ အလင်းစွမ်းအင်တွေ ကမ္ဘာမြေပေါ်ရောက်ရှိနေပါသလဲ။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေရဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရ နေကနေကမ္ဘာမြေပေါ်ကို တစ်ချိန်တည်းမှာ ၁၇၃၀၀၀ တာရာဝပ် (TW) ခန့်သော စွမ်းအားရောက်ရှိနေပြီး တစ်နေ့တာအတွင်း ရရှိနိုင်တဲ့ နေစွမ်းအင်ပမာဏက ၄ ဒသမ ၁၅ သန်း တာရာဝပ်- အာဝါ (TWh)ခန့် ကမ္ဘာမြေကြီးက ရရှိနေပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံသည့်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ရော်ဘာစိုက်ဧက ၁ ဒသမ ၆ သန်း ကျော်ရှိရာအစေးခြစ် ဧက ၁ သန်းခန့်မှ ရော်ဘာတန်ချိန် ၃ သိန်းကျော် နှစ်စဉ်ထွက်ရှိ၍ နှစ်စဉ် မြန်မာ့ရော်ဘာတင်ပို့ခြင်းမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း ၄၈၀ ဖြင့် နိုင်ငံခြားဝင်ငွေများစွာ ရရှိသည့်ကဏ္ဍတစ်ရပ်ဖြစ်ပါသည်။ ရော်ဘာကို မွန်ပြည်နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ကရင်ပြည်နယ်တို့တွင် အဓိကစိုက်ပျိုးသည်။