​​​​​​​လူ၊ တိရစ္ဆာန်များအပါအဝင် ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါများ၊ အပင်များနှင့် အဏုဇီဝသက်ရှိများ ရှင်သန်နေထိုင်ရာ ကမ္ဘာကြီးမှာ မှန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့များ အလွန်အကျွံထုတ်လွှတ်မှုကြောင့် ကမ္ဘာ့လေထု အပူချိန်မြင့်တက်ပြီး ရာသီဥတုဖောက်ပြန်ခြင်း၊ မြို့ပြများ၊ စိုက်ပျိုးမြေများ တိုးချဲ့ခြင်းကြောင့် သစ်တောများပြုန်းတီးခြင်း၊ လေထု၊ ရေထုနှင့် မြေဆီလွှာများညစ်ညမ်းခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်များ၊ အပင်များစသည့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ဆုံးရှုံးပျောက်ကွယ် မျိုးသုဉ်းလာခြင်း စသည့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ကြုံတွေ့ လာနေရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအနေဖြင့် တစ်ကမ္ဘာလုံးကို အန္တရာယ်ပေးနေသည့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများ၊ အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှုများနှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ဒုစရိုက်မှုများကို အမျိုးသားရေးတာဝန်တစ်ရပ်အဖြစ် တက်တက်ကြွကြွ အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ပြီး သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများနှင့်ပူးပေါင်းကာ တိုက်ဖျက်နှိမ်နင်းလျက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနှင့် လောင်းကစားမှုများကို နိုင်ငံအတွင်း အခြေမပြုနိုင်ရေးအတွက် ပြည်တွင်းအင်အားစုများအပြင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံအစိုးရများနှင့်လည်း ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းပြီး တက်ကြွစွာဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

“ငှက်ပျော ကဆုန်၊ ဝါး နယုန်” ဟူသော စာဆိုနှင့်အညီ မေလကုန်၊ ဇွန်လဆန်းသည့် နယုန်လသည် ဝါးစိုက်ပျိုးရန်သင့်သည့်လဖြစ်သည်ဟု ပညာရှင်တို့ကဆိုကြသည်။ ဝါးကို မိုးရေချိန် ၇ လက်မမှ ၁၂ လက်မအထိရွာသွန်းပြီး မြေတွင်အစိုဓာတ်ရသည့်အခါတွင်မှ စိုက်ပျိုးရမည်ဟုဆိုသည်။ နယုန်လသည် မိုးဦးကျဖြစ်သည့်အလျောက် တစ်နွေလုံးနေပူခံခဲ့သည့်မြေကြီးမှာ မိုးရေနှင့်အတွေ့တွင် ရေနွေးငွေ့ကဲ့သို့ ပူအိုက်စွတ်စိုမှုဖြစ်ပေါ်သည်။ ထိုအခါ မြေကြီးအနက် လက်တစ်မိုက် (၆-၈ လက်မ) ခန့်တွင် မြှုပ်ထားသည့် ဝါးမြစ်ဆုံရှိ ဝါးမျက်စိ (Root bud) သည် မြေအပူငွေ့ကြောင့် နိုးကြွလာပြီး ထိုအဖူးမှ အပင်သစ် (မျှစ်) စတင်ထွက်ရှိလာသည်။ အကယ်၍ မိုးများချိန်ရောက်မှဝါးစိုက်လျှင် မြေအပူငွေ့မရဘဲ အဖူးပုပ်ဆွေးကာ အပင်သစ် မထွက်နိုင်တော့ကြောင်း သိရသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် ရှရီနာရန်ဒရာမိုဒီ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၃၀ ရက်နေ့မှ ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့အထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ပထမဆုံးတရားဝင်ခရီးစဉ် သွားရောက်ခဲ့ရာတွင် အိန္ဒိယသမ္မတနိုင်ငံသမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်တို့နှင့် ရင်းရင်းနှီးနှီးတွေ့ဆုံပြီး နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု အဓွန့်ရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး မြန်မာ-အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံ ပူးတွဲကြေညာချက်ကို ထုတ်ပြန်နိုင်ခဲ့သည်။

မကူးစက်နိုင်သော ရောဂါများ (Non- Communicable Diseases) ဆိုသည်မှာ နာတာရှည်ရောဂါများဖြစ်ကြသည့် နှလုံးသွေးကြော ကျဉ်းရောဂါ၊ သွေးတိုး၊ သွေးချို/ဆီးချို၊ ကင်ဆာ၊ နာတာရှည်အဆုတ်ရောင် စသည့်ရောဂါများပင်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါမကူးစက်နိုင်သော ရောဂါများဖြစ်ပွားရခြင်းသည် နေ့စဉ်စားသောက်မှု၊ လူမှုဘဝနေထိုင်မှု စသည်တို့တွင် ကျန်းမာရေးနှင့် မညီညွတ်သည့် ပုံစံများကို ကာလကြာရှည်စွာ စားသောက်နေထိုင် ထိတွေ့နေကြခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သေဆုံးသူ ၁၀၀ လျှင် ၅၉ ဦးသည် မကူးစက်နိုင်သော ရောဂါများကြောင့် သေဆုံးနေကြခြင်းဖြစ်သည် ဟုဆိုရာ လူတိုင်းနေ့စဉ် စားသောက်နေထိုင်မှုတွင် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်စေရန် ဂရုပြုကြရမည်ဖြစ်သည်။

ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ခေါင်းဆောင်သည့် အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် မေ ၃၁ ရက် နံနက်ပိုင်းက မြန်မာ-အိန္ဒိယ ကုန်သွယ်မှုနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာဆွေးနွေးပွဲသို့တက်ရောက်၍ ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး မွန်းလွဲပိုင်းတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံးစွမ်းအင်ကုမ္ပဏီ လုပ်ငန်းစုကြီးလုပ်ငန်းခွဲတစ်ခု၏ သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းများကို သွားရောက်လေ့လာကြည့်ရှုခဲ့သည်။ အဆိုပါအခမ်းအနားများတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သမိုင်းစာမျက်နှာသစ်များကို ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် ရှရီနာရန်ဒရာမိုဒီ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မေလ ၃၀ ရက်မှ ဇွန်လ ၃ ရက်အထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံ တရားဝင်ခရီးစဉ်အတွင်း မြန်မာ-အိန္ဒိယနှစ်နိုင်ငံ ပူးတွဲကြေညာချက်ကို ထုတ်ပြန်ကြေညာလိုက်သည်။ အဆိုပါပူးတွဲကြေညာချက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ တရားဝင်ခရီးစဉ်သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံအကြား ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲ၍ ချစ်ကြည်ရေးနှင့် နီးကပ်သောမိတ်ဖက်အဖြစ် ရပ်တည်မှုကိုလည်းကောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံအပြန်အလှန် အကျိုးစီးပွားအတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုအားကောင်းလာစေရန် ဘုံတူညီသောကတိကဝတ်များ ထားရှိမှုကိုလည်းကောင်း ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆင့်တိုင်းတွင် နီးကပ်စွာ ဆက်လက်ထိတွေ့ဆောင်ရွက်သွားရန် နှစ်ဖက်လုံးက သဘောတူညီခဲ့ကြသည်ဟူ၍ ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။

​​​​​​​မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့သည် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများဖြစ်သည်။ ရှေးရှေးကာလကတည်းက နှစ်နိုင်ငံပြည်သူများအကြား ဆက်သွယ်ကူးသန်း ရောင်းဝယ်သွားလာမှုများရှိခဲ့သည်။ မျက်မှောက်ကာလတွင်လည်း နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ စဉ်ဆက်မပြတ် ထိတွေ့လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအခြေအနေအရ တူညီသည့် အစဉ်အလာကောင်းများရှိသည့်အပြင် အိန္ဒိယမျိုးနွယ်စုဝင် အမြောက်အမြားသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အေးချမ်းစွာဖြင့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးစွာ နေထိုင်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။

၂၀၂၆-၂၀၂၇ ပညာသင်နှစ်အစ ယနေ့တွင် အခြေခံပညာကျောင်းများ စတင်ဖွင့်လှစ်၍ ကျောင်းသူ ကျောင်းသားတို့ ကျောင်းတက်ကြရပြီ ဖြစ်သည်။ ပြီးခဲ့သည့် မေလ ၂၅ ရက်မှ ၃၁ ရက်နေ့အထိ ကျောင်းအပ်နှံရေး သီတင်းပတ်အတွင်း ကျောင်းအပ်နှံမှုများကို လက်ခံခဲ့ပြီး ကျောင်းဖွင့်ချိန်ရောက်သည့်တိုင် ဆက်လက်၍လည်း လက်ခံပေးလျက်ရှိသည်။ အခြေခံပညာအတန်းများအားလုံးတွင် ကျောင်းအပ်နှံခြင်းအတွက် မည်သည့်အဖိုးအခကြေးငွေမျှ ပေးသွင်းရန်မလို။ အားလုံးအခမဲ့ဖြစ်ပြီး ကျောင်းသုံးပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များ၊ စာအုပ်နှင့် စာရေးကိရိယာများ၊ ကျောင်းဝတ်စုံများ စသည်တို့ကိုပင် ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိကာ ကျောင်းနေအရွယ်ကလေးအားလုံး ကျောင်းအပ်နှံရေး၊ တန်းစဉ်မှန်မှန်ကူးပြောင်းကြရေးကသာ အဓိကဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ မြင့်မားတိုးတက်လာအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ရေမြေသယံဇာတနှင့် အခြေခံကောင်းများ ပိုင်ဆိုင်ထားပြီးဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးကို အခြေခံသည့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများကို နိုင်ငံတစ်ဝန်း ဖြန့်ကြက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စား (MSME) လုပ်ငန်းများ အားပေးမြှင့်တင်ကူညီခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။