ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တိုင်းဒေသကြီး၊ ခရိုင်၊ မြို့နယ်အဆင့် ဌာနဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စားစီးပွားရေး (MSME) လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် မေ ၁၅ ရက်က တွေ့ဆုံခဲ့ရာတွင် “မိမိတို့အနေဖြင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးကို အခြေခံသည့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း (Agro-based Industries)၊ အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စားစီးပွားရေး (MSME) လုပ်ငန်းများကို အားပေးမြှင့်တင်ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံ့စီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်သွားကြရမည်ဖြစ်ကြောင်း” ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် စတင်အာဏာတည်ခဲ့ပြီးနောက် ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းသင်တန်း အမှတ်စဉ် (၁) ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၈ ရက်တွင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအသီးသီးတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းသင်တန်းအမှတ်စဉ် (၂၂) အထိ သင်တန်းဆင်းခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးတာဝန်များကို ကျေပွန်စွာထမ်းဆောင်လျက်ရှိကြသည်။ နိုင်ငံတော်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမည့် တာဝန်သည် နိုင်ငံသားတိုင်း၏တာဝန်ဖြစ်သည်ကို နားလည်ခံယူ ထားကြသူများဖြစ်သည်နှင့်အညီ ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ထမ်းဆောင်ကြခြင်းကြောင့် ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းများထဲမှ သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင် တံဆိပ်၊ သူရဲကောင်းလက်မှတ်၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်လက်မှတ်နှင့် အကြီးအကဲများ၏ ချီးကျူးဂုဏ်ပြုလက်မှတ်များရရှိခဲ့သူ ၁၁၅ ဦး အထိ ရှိပြီဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ခရီးသည်နှင့်ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍ၌ အစောဆုံး၊ အများဆုံး၊ အသက်သာဆုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍတစ်ခုမှာ ရထားပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ရထားပို့ဆောင်ရေးကို ၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်-ပြည် ရထားလမ်းပိုင်းကို စတင်ဖွင့်လှစ်ပြေးဆွဲခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် အစောဆုံးရထားပို့ဆောင်ရေးစနစ် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်းတစ်ရာကျော်ကာလအတွင်း ရထားပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့ရာ ယခုအခါ ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ဆောင်ရွက်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။

လယ်ယာကုန်ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍ တိုးတက်မြင့်မားမှသာလျှင် စိုက်ပျိုးရေးကိုအခြေခံသော စီးပွားရေးအဓိကနိုင်ငံဖြစ်သည့် မိမိတို့နိုင်ငံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များ တိုးတက်မှုရရှိရေးအတွက် နိုင်ငံတော်က အဓိကသီးနှံ ၁ဝ မျိုးကို သီးနှံအလိုက် ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်အထွက်နှုန်းများ သတ်မှတ်ပေးကာ လိုအပ်ချက်များကို ပံ့ပိုးပေးပြီး တွန်းအားပေးဆောင်ရွက်လျက်ရှိသော်လည်း အောင်မြင်မှုမရသေးဘဲ ရှိနေသေးသည်။

နိုင်ငံတော်အစိုးရသည် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှု တိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းများကို အမျိုးသားရေးတာဝန်တစ်ရပ်အဖြစ် အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်တိုက်ဖျက်နှိမ်နင်းလျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် Online Scam Center လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသူများနှင့် နောက်ကွယ်မှ ကြိုးကိုင်နေသော နိုင်ငံခြားသားများကို ဖော်ထုတ်ဖမ်းဆီးပြီး ထိထိရောက်ရောက် ပြင်းပြင်းထန်ထန်အရေးယူနိုင်ရေး အိမ်နီးချင်းနှင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၊ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် တက်ကြွစွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးသော မီးရထားလမ်းပိုင်းအဖြစ် ဘုံဘေ (ယနေ့ခေတ် မွမ်ဘိုင်း) နှင့် မိုင်၂၀ ကျော်ခန့်ကွာဝေးသော သာနေကိုဆက်သွယ်သည့် လမ်းပိုင်းကို ၁၈၅၃ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းရထားလမ်းသည် အာရှတိုက်၏ အစောဆုံးသော ရထားလမ်းဖြစ်သည်။ ယင်းနောက် ၂၄ နှစ်ခန့် ကြာပြီးသောအခါ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရန်ကုန်-ပြည် ရထားလမ်းကို ဖွင့်လှစ်သည်။ ၁၆၁ မိုင်ရှည်လျားသည့် အဆိုပါရထားလမ်းအား မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းကို သိမ်းယူထားသည့် ဗြိတိသျှတို့က စစ်ရေးလိုအပ်ချက်အရ ဖောက်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် အစောဆုံးသော ရထားလမ်းဖြစ်သည်။

နယ်မြေဒေသတည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုမရှိပါက ပြည်သူလူထု လူမှုစီးပွားဘဝများပျက်ပြားပြီး ဒုက္ခဆင်းရဲအမျိုးမျိုးနှင့် ကြုံတွေ့နိုင်သည်ကို စစ်အတွင်းကာလ၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်းကာလများတွင် ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီးဖြစ်သည်။ မျက်မှောက်ကာလတွင် နိုင်ငံရေးအခြေအနေကိုအကြောင်းပြု၍ ပေါ်ပေါက်လာသော အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ခေတ္တထိန်းချုပ်ခဲ့သည့် နယ်မြေဒေသများမှ ပြည်သူများ၏ဘဝဆင်းရဲဒုက္ခများကို ဒေသခံပြည်သူများသာမက မြန်မာနိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားများအားလုံး သိရှိကြပြီးဖြစ်သည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာသန်းခေါင်စာရင်း အချက်အလက်များအရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသက် ၅ နှစ်အထက် လူဦးရေတွင် ၂ ဒသမ ၂၉ သန်း ( ၇ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်း ) သည် မသန်စွမ်းမှုအနည်းဆုံးတစ်မျိုးမျိုးရှိသည်ဟု သိရသည်။ မသန်စွမ်းမှုအမျိုးအစားအနေဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် အများဆုံးဖြစ်ပွားသည့် မသန်စွမ်းမှုအမျိုးအစားများမှာ အမြင်အာရုံ ခက်ခဲသူ ၄ ဒသမ ၁ ရာခိုင်နှုန်း၊ ပစ္စည်းကိုင်တွယ်/ လမ်းလျှောက်/ လှေကားတက် ခက်ခဲသူ ၃ ဒသမ ၁ ရာခိုင်နှုန်း၊ မှတ်ဉာဏ်/ သင်ယူလေ့လာခြင်း ခက်ခဲသူ ၂ ဒသမ ၈ ရာခိုင်နှုန်း၊ အကြားအာရုံခက်ခဲသူ ၂ ဒသမ ၇ ရာခိုင်နှုန်းရှိနေသည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးသည် မသန်စွမ်းလူဦးရေ အများဆုံးဖြစ်ပြီး ၆ သိန်းနီးပါး၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတွင် ၄ ဒသမ ၅ သိန်းကျော်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် ၂ ဒသမ ၆ သိန်းခန့်ရှိသည်။

ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းသည် ရောဂါဖြစ်မှ ကုသခြင်းထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သည်ဟု ဆိုထားသည်။ မဖြစ်ခင်က ကြိုတင်ကာကွယ်တားဆီးထားခြင်းအားဖြင့် ရောဂါဘယများ အထူးသဖြင့် ကူးစက်ရောဂါများမှ ကင်းဝေးမည်ဖြစ်သည်။ မျက်မှောက်ကာလတွင် ပုံမှန်ဖြစ်ပွားနေကျ ကူးစက်ရောဂါအမျိုးမျိုးအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံး ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါနှင့် ယခုနောက်ဆုံးပေါ်ကာကွယ်ဆေးမရှိသေးသည့် ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်ပွားမှုနှင့်ပတ်သက်၍ မဖြစ်မီက ကြိုတင်ကာကွယ်တားဆီးထားကြရမည်ဖြစ်သည်။

ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်၏ ရက်ပေါင်း (၁၀၀) အတွင်း ဦးစားပေးဆောင်ရွက်မည့် ကိစ္စရပ်များတွင် ပါဝင်သော ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာနက တောင်သူလယ်သမားများသို့ စိုက်ပျိုးစရိတ်ချေးငွေနှုန်းထား တိုးမြှင့်ထုတ်ချေးမည့်အစီအစဉ်နှင့် လယ်ယာသုံးစက်ကိရိယာချေးငွေများ ထုတ်ချေးမည့်အစီအစဉ်တို့ကို စတင်ဆောင်ရွက်နေပြီဖြစ်သည်။ ၎င်းအစီအစဉ်သည် ကျေးလက်နေပြည်သူများ၊ တောင်သူလယ်သမားဦးကြီးများက လယ်ယာထုတ်ကုန်များ တိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်နိုင်ပြီး လူမှုစီးပွားဘဝဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးကို အခြေခံသည့် စက်မှုလုပ်ငန်း (Agro - based Industry) များ တည်ဆောက်ရေးတို့အတွက် ရည်ရွယ်ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းဖြစ်ရာ ချေးငွေများရယူ၍ လုပ်ငန်းများ အောင်မြင်မှုရအောင် ဝီရိယစိုက်ထုတ်ကြိုးပမ်းလုပ်ကိုင်ခြင်းအားဖြင့် မိမိတို့၏ဘဝများ မြင့်မားတိုးတက်လာနိုင်မည်ဖြစ်သည်။